Innovatief evalueren impact voor de GGZ

Richting narratief evalueren en verantwoorden in een GEM regio
Neem contact opPlan een afspraak

Aanleiding en visie

Nederland heeft een lange en pijnlijke historie op het gebied van het zichtbaar maken van de impact van zorg. Dat is ook zo voor de GGZ. Denk maar aan ROM en HONOS. Zonder daar diep op in te willen gaan is het duidelijk dat alle pogingen om deze impact meetbaar te maken strandden en zullen stranden op het wetenschappelijke feit dat zinvol meten van im van zorg onmogelijk is.

Om die reden streeft 4vitae naar het realiseren van een evaluatiepraktijk die impact in beeld en daarmee beheerbaar maakt vóór de GGZ. Het woord beheren is hierbij zeer bewust gekozen omdat er qua werk natuurlijk zeker sprake is van een productie element, maar qua impact zijn er meer overeenkomsten met bosbeheer dan houtproductie.

Concreet. Ons aanbod is gericht op organisaties, groot en klein en op individuele “behandelaren”. Samen met het netwerk van hun cliënten, samenleving, gemeenten en regionale GGZ organisaties vormen deze een ecologie zoals bedoeld in de GEM benadering. Daarom streven wij naar een manier van evalueren die enerzijds continu zicht geeft op de eigen praktijk en anderzijds een periodieke evaluatie met de regionale GGZ ecologie waarin de interacties met de samenleving expliciet worden meegenomen.

Evalueren impact GGZ?

Zoals boven gezegd zijn er al vele pogingen vastgelopen om impact, kwaliteit of output of resultaat van GGZ te meten. Wetenschappelijk gezegd: het lukt niet om de GGZ te analyseren en daaruit een model te synthetiseren waarmee de dienstverlening bemeetbaar is.

Dat is ook logisch want GGZ is geen productieproces, maar een cocreatieproces waarvan je van tevoren nooit weet wat je gaat cocreëren en dus kun je ook niet vooraf analyseren wat daarvan de waarde is. Die “waarde” kun je wel evalueren.

De manier om dat te doen bestaat uit het formuleren van een uitdaging en deze via vertellen en zelfduiding door de cocreërende partijen (lees helpers en geholpenen of behandelaar en patiënt of mens en medemens of hulpvragers en facilitatoren of herstelwerkers en herstellenden) te laten evalueren.

De uitdaging is op dit moment gedefinieerd als:

Alle mensen – jong tot oud – moeten een zinvol leven kunnen leiden waarover ze zoveel mogelijk zelf regie voeren en participeren in de samenleving. Zij – en de gemeenschap(pen) waar zij in leven – zijn hiervoor eerst samen verantwoordelijk. De overheid komt in beeld als dit niet vanzelf gaat. Dan moet de geestelijke gezondheidzorg snel, goed en op maat functioneren.

Belangrijk daarbij is te beseffen dat deze uitdaging inwerkt op alle betrokkenen. Dus op hulpvragers, hulpverleners, familieleden, collega’s, ondersteunend personeel, verzekeraars, FACT teams, inkoop van de gemeenten enzovoort. Dan is het ook logisch dat alle betrokkenen participeren. Dat kan het makkelijkste en beste door hen daarover te laten vertellen. En door het daarna te vragen wat de betekenis is van de situatie of gebeurtenissen waarover zij vertelden. Meer daarover staat hier (verbonden besturen)en hier (VIBE cyclus).

Wat is het concreet?

De aanpak bestaat uit drie samenhangende elementen:

  • Vertelkamer met eigen gezicht – Iedere partner (organisatie of professional) krijgt via een eigen link toegang tot de vertelkamer GGZ. Door deze eigen link is voor vertellers (cliënten en medewerkers) zichtbaar wie hen vraagt om te vertellen. Denk hierbij aan naam, logo of een foto. De vertelkamer stelt vertellers in staat om hun ervaring te evalueren ten opzichte van de sectorale uitdaging. Inhoudelijk is de vertelkamer dan ook voor de gehele sector gelijk, al zijn er (op termijn) natuurlijk mogelijk inhoudelijke verschillen in de vertel- en duidingslijnen als verschillen in de praktijk daar aanleiding toe geven. Zie verder onder partnerschap.
  • Toegang tot eigen betekenissen – Iedere partner krijgt ook toegang tot de eigen narratieven en betekenissen in de vorm van een online evaluatiesysteem. Hiermee kunnen zij zelf continu – binnen 24 uur – bezien welke impact er is en hoe deze zich ontwikkelt. Het evaluatiesysteem zal in eerste instantie de impact en betekenissen op eerste orde niveau ontsluiten. Bijvoorbeeld impact, emoties, locaties of hoofdrolspelers.
  • Halfjaarlijkse regionale betekenisgeving – Twee keer per jaar evalueert 4vitae in haar backoffice alle betekenissen ook op hogere orden (tweede, derde, enzovoort. Zo diep als nuttig is). De trends, signalen en mogelijke impact die hierbij worden ontdekt zal op neutrale wijze en geïllustreerd met relevantie narratieven worden aangeboden aan de regionale evaluatiebijeenkomst waar in principe alle partners aan kunnen deelnemen. Afhankelijk van de het aantal partners in een GEM regio zullen meerdere bijeenkomsten worden georganiseerd. Een redelijke omvang qua deelnemers is ongeveer 25-40 waarbij er – op termijn – maximaal 3 deelnemers zijn per partner.

Richtsnoer

In de loop van de tijd willen we uitbouwen tot een oplossing die drie processen ondersteunt:

  • Voor individuele hulpvragers wordt het een persoonlijk dossier dat hen volgt in hun reis door het leven en het hulp/zorg landschap.
  • Voor organisaties wordt het een inzicht- en kennissysteem waarmee ze zicht krijgen op het leven van hulpvragers en hulpgevers.
  • Voor de regionale ecologie wordt het de basis voor het gezamenlijk evalueren en ontwikkelen van het (GGZ, sociaal domein) zorg/hulplandschap.

Op termijn kan deze benadering ook doorgroeien tot een landelijk evaluatiesysteem voor de GGZ.

Voor wie?

In de ideale toekomst evalueert de hele GGZ zorg – van hoog-specialistische instellingen tot zelfstandig gevestigde behandelaren – samen met cliënten/deelnemers en hun netwerken de betekenis en impact van de zorgecologie. Uiteraard bepalen de hulpvragers wie zij vanuit hun netwerk daarbij als verteller betrekken en wie niet. Ook bepalen de vertellers per verhaal in hoeverre zij hun identiteit prijsgeven en aan wie. Op die manier ontstaat een maximaal veilige omgeving én een maximaal nuttige verzameling.

Kosten

Zoals gezegd streven wij naar een partnerschap-model waarin alle partijen bijdragen aan het realiseren van succes. Concreet:

  • Wij willen een haalbaar instapdrempel bieden voor organisaties van iedere omvang. Daarom bedragen de kosten per FTE professional in 2024 €85 exclusief BTW per maand. Dit wil dus zeggen dat als bij een organisatie bijvoorbeeld 30 mensen 50% werken er 15FTE in rekening worden gebracht.
  • De eerste tientallen partners in een GEM regio helpen mee in de marketing door bijvoorbeeld mond-op-mond reclame, samen te publiceren of presentaties op congressen, enzovoort.

Krijg grip op impact voor de GGZ. Vanaf slechts €85 per maand

Voorwaarden

  • Partnerorganisaties kunnen besluiten om geheel of met een gedeelte van hun organisatie te evalueren, maar altijd wel per team of locatie of andere zinvolle eenheid.
  • Partnerorganisaties die daarvoor de faciliteiten hebben zijn in onderling overleg of bij toerbeurt gastheer voor de betekenisgevingsbijeenkomsten. Dit drukt de kosten.
  • Uiteraard is het mogelijk om als grote organisatie te starten in een GEM regio, maar bij uitbreiding van het aantal partners worden de betekenisgevingsbijeenkomsten dus alsnog regionaal.
  • 4vitae streeft naar het voorkomen van klant-leverancier relaties. Wij streven naar het realiseren van partnernetwerken en zullen dan ook zodra dat zinvol is tijdens de betekenisgevingsbijeenkomsten ook aandacht besteden aan ontwikkelen/doorontwikkelen van het geheel van vertelkamer, evaluatie-systeem en impact/betekenisgeving.
  • Indien in de toekomst publieke organisaties (bijvoorbeeld ministeries) of verzekeraars belangstelling krijgen om als partner aan te sluiten dan is dat mogelijk, zelfs wenselijk. Het staat in dat geval 4vitae vrij om de input en resultaten van de evaluaties op GEM niveau te combineren voor verantwoordingsdoeleinden.
  • Partnerschappen verlengen automatisch op 31 december van ieder kalenderjaar voor een jaar. Opzeggen kan voor 1 oktober.

Planning

Het ontwikkelen van het evaluatieproces en de bijbehorende instrumenten is een continu proces omdat deze zich aan moet blijven passen aan veranderingen in de maatschappij en het GGZ zorglandschap. Het is dus nooit af. Dat gezegd hebbende is het streven voor tot de zomer 2024 een eerste ontwikkelcyclus te doorlopen die grofweg vier stappen kent:

  1. Het ontwikkelen van uitlokkingsvragen voor alle betrokkenen die helpen bij het delen van ervaringen. Deze zullen in de praktijk worden getest (digitaal) waardoor de eerst ervaringen beschikbaar komen.
  2. De betekenis van deze ervaringen zal samen met de klantorganisaties worden geëvalueerd waardoor niet alleen direct zicht op betekenis ontstaat maar ook materiaal om het duidingsproces verder te digitaliseren. Ook de bestaande evaluatie psychofarmaca zal daarbij worden meegenomen als input.
  3. De ontwikkelde vertelkamer (uitlokken, vertellen, duiden) zal worden gebruikt in de praktijk waardoor de eerste geduide ervaringen beschikbaar komen. 4vitae zal hierin op zoek gaan naar signalen en mogelijke betekenissen formuleren.
  4. Na de zomer zal de eerste betekenisgeving plaatsvinden.