Maatschapelijk verantwoorden

Verantwoorden vanuit constructieve belangenverstrengeling

Naar verantwoorden nieuwe stijl

Verantwoorden staat bijna synoniem aan controleren en bewijzen. Dat geld is uitgegeven. Dat uitgaven rechtmatig waren. Dat procedures zijn gevolgd. Dat mensen met de vereiste kwalificaties het werk hebben gedaan. Afwijkingen zijn verdacht. Onderzoek volgt. Represailles liggen op de loer.

Maar niet bij 4vitae. Onze manier van verantwoorden gaat over samen verantwoording nemen voor het streven de opgave zo dicht mogelijk te benaderen. Het is een serie bottom-up bijeenkomsten die starten in de praktijk en via teams/afdelingen, organisaties en sectoren altijd eindigen bij de overheid. Het onderwerp is drieledig:

  1. Welke bedoeling is zichtbaar geworden door het narratief evalueren. Wat is de betekenis van onze organisatie, producten, diensten en/of veranderingen in de buitenwereld.
  2. Is het proces van narratief evalueren goed en compleet genoeg verlopen en is er door opgavehouders (individuen, managers, directie) gehandeld op verschillen tussen opgave en bedoeling.
  3. Een blame-free (dus zonder verwijten) discussie met alle belanghebbenden over wat er nodig is om dichter bij de utopische opgave te komen.

Aangezien aan opgaven altijd een maatschappelijk aspect zit (doet het goed voor de maatschappij) spreken we over maatschappelijk verantwoorden. Een andere naam – even passend – zou narratieve accounting kunnen zijn. Er is immers sprake van de vraag of er met de narratieven en de duidingen die zichtbaar op de juiste manier is omgegaan door de organisatie. Maatschappelijk verantwoorden is daarom ook zeer geschikt voor ondernemingen die zich meer willen richten Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. 4vitae richt daarvoor dan samen met u de processen voor besturing, evaluatie en verantwoording in.

Maatschappelijk verantwoorden in de praktijk

In grote lijnen zie dat er al volgt uit:

  • Nadat het opgavematig besturen is ingericht en het narratief evalueren op gang is gekomen wordt het vaak tijd voor interne en externe verantwoording.
  • De bedoeling die zichtbaar is geworden worden door 4vitae opgewerkt tot een – vaak interactieve – rapportage over overeenkomsten en verschillen tussen opgave en bedoeling.
  • Naar wens kan de directie hierbij een toelichting schrijven over haar handelen in de afgelopen periode en/of voorstellen doen aan de belanghebbenden.
  • Voor de verantwoordingstrialoog worden managers, ondernemersraad en/of cliëntenraad,  bestuur/directie, raad van toezicht en alle externe belanghebbenden (bijvoorbeeld Inspecties, maar ook Vakorganisaties) die betrokken waren bij het vertalen van de opgave naar de organisatie uitgenodigd.
  • De bijeenkomst start met een vraag aan ondernemingsraad en/of cliëntenraad of de bedoeling van de organisatie afdoende in beeld komt in de rapportage.
  • Vervolgens geeft de Raad van Toezicht antwoord op de vraag of het proces van het tot stand komen van de rapportage tot tevredenheid stemt.
  • Daarna presenteert de directie haar visie op verschillen tussen opgave en bedoeling.
  • De externe belanghebbenden kunnen naar wens reageren, maar moeten daarbij zich richten op wat zij kunnen bijdragen om geconstateerde verschillen te beïnvloeden of uit te buiten.
  • De bijeenkomst gaat vervolgens over in een door 4vitae geleid gesprek over wat men samen afspreekt over vervolgacties. Het gaat daarbij primair over het bereiken van constructieve belangenverstrengeling waarbij belangen van de publieke sector, private sector en plurale sector gebalanceerd worden.

Na de bijeenkomst kunnen externe opgavehouders de inzichten en vervolgacties eventueel gebruiken als input voor sectorale of landelijke verantwoordingsprocessen waarin eventueel de opgave en/of middelen worden bijgesteld.

Maatschappelijk verantwoorden is een trialoog tussen de bedoeling, aanbieders/maatschappelijke partijen en democratische instituties.

Ontdek onze besturingsfilosofieNaar verantwoorden in de praktijk